Cao Hùng được xây quanh một cảng nước sâu, và cả thế kỷ qua thành phố này làm những việc nặng nhọc cho cả đảo — đóng tàu, luyện thép, hoá dầu, bốc dỡ hàng. Giờ nó đang cố đổi vai, và quá trình đó nói nhiều điều về Đài Loan hôm nay.
- Cảng Cao Hùng là cảng lớn nhất Đài Loan.
- Thành phố nằm ở phía nam đảo, dưới đường chí tuyến Bắc.
- Đây là trung tâm công nghiệp nặng truyền thống của đảo.
- Thành phố có hệ thống tàu điện đô thị riêng.
Một thành phố sinh ra từ cảng
Bắt đầu từ lý do tồn tại.
Cao Hùng có vịnh kín và nước đủ sâu, điều kiện hiếm ở bờ biển Đài Loan.
Cảng được mở rộng mạnh trong thời kỳ Nhật Bản cai trị và tiếp tục phát triển sau đó.
Cảng container ở đây từng nằm trong nhóm bận rộn nhất thế giới.
Ngành đóng tàu, thép và hoá dầu mọc lên quanh cảng.
Thành phố lớn lên theo nhu cầu lao động của các ngành đó.
Đây là mô hình đô thị cảng cổ điển: cảng có trước, thành phố mọc theo — và khi vai trò của cảng thay đổi thì cả thành phố phải đổi theo.
Cái giá của công nghiệp nặng
Nói thẳng phần khó.
Ô nhiễm không khí là vấn đề lâu năm của vùng Cao Hùng, do tập trung nhà máy và điều kiện khí tượng.
Mùa đông gió yếu khiến chất ô nhiễm khó phát tán ở vùng tây nam đảo.
Đã có các đợt siết chặt quy định về phát thải và di dời một số cơ sở.
Một vụ nổ đường ống dẫn khí công nghiệp dưới lòng đường từng gây thiệt hại nặng cho thành phố, dẫn tới rà soát lại toàn bộ hệ thống đường ống.
Người dân địa phương theo dõi chỉ số chất lượng không khí như theo dõi thời tiết.
Đây là bài học rộng hơn: thành phố gánh phần công nghiệp nặng cho cả nước thường trả giá bằng sức khoẻ cư dân, và việc sửa lại mất nhiều thập niên.
Đổi vai
Phần chuyển đổi, cũng là điều thú vị nhất của thành phố này.
Khu cảng cũ đã được cải tạo thành khu văn hoá và không gian công cộng.
Nhà kho cũ trở thành khu triển lãm và sân biểu diễn.
Thành phố đầu tư vào tàu điện đô thị và tàu điện mặt đất ven cảng.
Ngành công nghệ đã mở rộng xuống miền nam, tạo loại việc làm khác với trước.
Du lịch nội địa tới Cao Hùng tăng nhờ khí hậu nắng ấm quanh năm.
Quá trình này chưa xong và không dễ: đổi một thành phố công nghiệp thành thành phố dịch vụ mất cả một thế hệ, và việc làm mới không phải lúc nào cũng dành cho người mất việc cũ.
Sống ở Cao Hùng
Phần thực dụng.
Khí hậu nhiệt đới, mùa đông ấm và nhiều nắng.
Mùa hè rất nóng và mưa tập trung theo gió mùa tây nam.
Chi phí thuê nhà thấp hơn đáng kể so với vùng Đài Bắc.
Đường phố rộng hơn và ít dốc hơn so với các thành phố phía bắc.
Thành phố nằm trên tuyến tàu cao tốc và có sân bay quốc tế.
Nhiều người nước ngoài sống ở Đài Loan chọn Cao Hùng vì lý do đơn giản: nắng, rộng, rẻ hơn, và biển ngay gần.
Cửa ngõ xuống phía nam
Phần vị trí, khép bài.
Từ Cao Hùng đi tiếp xuống là Bình Đông và vùng cực nam đảo.
Khu vực Khẩn Đinh ở cực nam có rạn san hô và bãi biển nhiệt đới.
Đây cũng là điểm nối sang tuyến đi vòng bờ đông.
Cảng Cao Hùng là đầu mối hàng hoá cho cả miền nam đảo.
Quan hệ thương mại với Đông Nam Á khiến vai trò cảng này càng quan trọng.
Cao Hùng và người Việt
Phần liên quan trực tiếp tới người đọc.
Miền nam Đài Loan là nơi có nhiều lao động và cô dâu người Việt sinh sống, do nhu cầu lao động trong sản xuất và nông nghiệp.
Có cửa hàng thực phẩm Việt và quán ăn Việt ở Cao Hùng cùng các thành phố lân cận.
Các nhóm cộng đồng hỗ trợ nhau về thông tin và giấy tờ.
Một số trường học có chương trình hỗ trợ trẻ em gia đình đa văn hoá.
Tiếng Việt nằm trong nhóm ngôn ngữ Đông Nam Á được đưa vào chương trình ngoại ngữ ở một số trường Đài Loan.
Đây là chủ đề của chuyên mục riêng về người Việt ở Đài Loan, nhưng cần nhắc ở đây: miền nam đảo là nơi cộng đồng người Việt hiện diện rõ nhất.
Nhìn trên bản đồ khu vực, vị trí ấy có ý nghĩa rõ: Cao Hùng là điểm gần Đông Nam Á nhất của Đài Loan, và đó là lợi thế đang được khai thác trở lại.
Vì sao Cao Hùng thành cảng lớn nhất Đài Loan?
Vì có vịnh kín và nước đủ sâu — điều kiện hiếm ở bờ biển Đài Loan; cảng được mở rộng mạnh thời Nhật Bản cai trị và ngành đóng tàu, thép, hoá dầu mọc lên quanh đó.
Ô nhiễm không khí ở Cao Hùng do đâu?
Do tập trung nhà máy công nghiệp nặng cộng với điều kiện khí tượng — mùa đông gió yếu khiến chất ô nhiễm khó phát tán ở vùng tây nam đảo.
Cao Hùng đang thay đổi thế nào?
Khu cảng cũ được cải tạo thành khu văn hoá và không gian công cộng, nhà kho cũ thành nơi triển lãm, thành phố đầu tư tàu điện đô thị và ngành công nghệ mở rộng xuống miền nam.
Sống ở Cao Hùng có gì khác Đài Bắc?
Khí hậu nhiệt đới với mùa đông ấm nhiều nắng, chi phí thuê nhà thấp hơn đáng kể, đường phố rộng và ít dốc hơn — đổi lại mùa hè rất nóng.
