Một dòng hải lưu ấm chảy suốt dọc bờ đông Đài Loan, và nó mang theo cá, mang theo khí hậu, mang theo cả những cơn bão. Không hiểu dòng nước này thì không hiểu được vì sao biển phía đông đảo lại khác biển phía tây đến vậy.
- Hắc triều là dòng hải lưu ấm chảy từ vùng nhiệt đới lên phía bắc.
- Dòng chảy đi qua phía đông Đài Loan rồi tiếp tục lên phía Nhật Bản.
- Nước ở đây sâu và trong, màu xanh sẫm đặc trưng.
- Vùng biển đông đảo là nơi quan sát được cá voi và cá heo.
Dòng nước ấm đi ngang
Phần nền, giải thích cơ chế.
Hắc triều là dòng hải lưu ấm bắt nguồn từ vùng biển nhiệt đới và chảy lên phía bắc.
Dòng chảy đi qua phía đông Đài Loan rồi tiếp tục về phía quần đảo Nhật Bản.
Tên gọi xuất phát từ màu nước xanh sẫm gần như đen khi nhìn từ trên xuống.
Nước trong vì nghèo dinh dưỡng ở tầng mặt, khác với vùng nước đục giàu phù sa.
Dòng chảy khá mạnh và ổn định quanh năm.
Hệ quả đầu tiên với hòn đảo: Hắc triều giữ cho vùng biển phía đông Đài Loan ấm quanh năm, kể cả trong mùa đông.
Ảnh hưởng tới khí hậu
Phần nối biển với đất liền.
Nước ấm làm biên độ nhiệt ở vùng bờ đông nhỏ hơn so với vùng khuất biển.
Hơi ẩm bốc lên từ biển ấm là nguồn mưa cho sườn đông.
Biển ấm cũng là điều kiện để bão mạnh lên khi đi qua khu vực.
Phần lớn bão ảnh hưởng tới Đài Loan đi qua vùng nước ấm này trước khi tiếp cận đảo.
Rạn san hô phát triển được ở vùng biển phía nam và các đảo ngoài khơi nhờ nước ấm.
Đây là mối quan hệ hai mặt: cùng một dòng nước vừa cho khí hậu dễ chịu vừa nuôi bão.
Nghề cá bờ đông
Phần kinh tế.
Hắc triều mang theo nhiều loài cá di cư, tạo nên ngư trường theo mùa.
Các cảng cá ở Hoa Liên, Đài Đông và Nghi Lan hoạt động theo mùa cá.
Đánh bắt xa bờ là ngành có truyền thống lâu đời ở Đài Loan.
Nghề cá cũng chịu sức ép từ nguồn lợi suy giảm, vấn đề chung của nhiều vùng biển.
Có quy định về mùa vụ và kích thước khai thác nhằm bảo vệ nguồn lợi.
Đây là điểm người Việt dễ đồng cảm: ngư dân hai nơi đều đang đối mặt với cùng một câu hỏi về nguồn lợi cạn dần.
Cá voi và cá heo
Phần sinh thái, cũng là hoạt động du lịch đặc trưng.
Vùng biển phía đông Đài Loan là nơi quan sát được nhiều loài cá voi và cá heo.
Tour ngắm cá voi xuất phát từ Hoa Liên và một số cảng khác.
Mùa quan sát tốt nhất là những tháng ấm.
Có quy tắc về khoảng cách tiếp cận để không quấy nhiễu động vật.
Nước sâu ngay gần bờ là lý do tàu ra tới vùng quan sát rất nhanh.
Đây là ví dụ cho thấy địa hình quyết định mọi thứ: bờ đông dốc nên chỉ cần đi vài cây số là tới vùng nước sâu, điều không làm được ở bờ tây thềm nông.
Biển đông và biển tây khác nhau thế nào
Phần so sánh, khép bài.
Biển phía tây nông, đục và nhiều phù sa từ sông đổ ra.
Biển phía đông sâu, trong và nước xanh sẫm.
Bờ tây có bãi bồi, đầm nuôi và cảng lớn.
Bờ đông có vách đá, bãi cuội và nước sâu sát bờ.
Hoạt động kinh tế biển ở hai bên vì thế hoàn toàn khác nhau.
Dòng chảy và chuyện năng lượng
Phần ít người biết, đáng nhắc.
Hắc triều là dòng chảy mạnh và ổn định, nên được nghiên cứu như một nguồn năng lượng tiềm năng.
Đã có các dự án thử nghiệm phát điện từ dòng hải lưu ở vùng biển Đài Loan.
Công nghệ này còn ở giai đoạn thử nghiệm trên thế giới, chưa thương mại hoá rộng.
Đài Loan cũng phát triển điện gió ngoài khơi ở vùng eo biển phía tây, nơi gió mạnh và thềm nông.
Đảo phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu nhập khẩu, nên năng lượng tái tạo là hướng được quan tâm.
Lại thấy sự phân đôi quen thuộc: điện gió đặt ở thềm nông phía tây, còn dòng hải lưu nằm ở vùng nước sâu phía đông — hai nửa đảo có hai loại tài nguyên biển khác nhau.
Lại một lần nữa trục của cả site hiện ra: hai bên sống núi khác nhau cả trên cạn lẫn dưới nước — Đài Loan là một hòn đảo mà mọi thứ đều có hai phiên bản.
Hắc triều là gì?
Dòng hải lưu ấm bắt nguồn từ vùng biển nhiệt đới, chảy lên phía bắc qua phía đông Đài Loan rồi tiếp tục về phía Nhật Bản; tên gọi xuất phát từ màu nước xanh sẫm gần như đen.
Hắc triều ảnh hưởng gì tới Đài Loan?
Giữ vùng biển phía đông ấm quanh năm, làm biên độ nhiệt ở bờ đông nhỏ hơn, cung cấp hơi ẩm gây mưa cho sườn đông — nhưng biển ấm cũng là điều kiện để bão mạnh lên khi đi qua.
Ngắm cá voi ở Đài Loan ở đâu?
Vùng biển phía đông, với tour xuất phát từ Hoa Liên và một số cảng khác; nước sâu ngay gần bờ nên tàu ra tới vùng quan sát rất nhanh, và có quy tắc về khoảng cách tiếp cận.
Biển hai bên đảo khác nhau thế nào?
Phía tây nông, đục, nhiều phù sa, có bãi bồi và cảng lớn; phía đông sâu, trong, nước xanh sẫm với vách đá và nước sâu sát bờ — nên hoạt động kinh tế biển hai bên hoàn toàn khác nhau.
