Cái nóng ở Đài Loan không phải nóng khô mà là nóng ẩm, và thành phố còn tự làm mình nóng thêm. Đây là mùa mà người mới sang thấy khó thích nghi nhất.
- Độ ẩm cao khiến mồ hôi khó bay hơi nên cơ thể khó hạ nhiệt.
- Khu đô thị đặc có hiệu ứng đảo nhiệt rõ rệt.
- Lòng chảo Đài Bắc giữ nhiệt nên nóng hơn nhiều vùng khác.
- Mùa hè cũng là mùa bão và mùa cao điểm dùng điện.
Vì sao nóng ẩm khó chịu hơn nóng khô
Giải thích cơ chế.
Cơ thể hạ nhiệt chủ yếu bằng cách bay hơi mồ hôi.
Khi không khí đã gần bão hoà hơi nước, mồ hôi khó bay hơi.
Vì thế cùng một nhiệt độ, nơi ẩm cảm thấy nóng hơn nơi khô nhiều.
Các chỉ số cảm nhận nhiệt tính cả độ ẩm, không chỉ nhiệt độ.
Ban đêm cũng ít hạ nhiệt vì hơi ẩm giữ nhiệt.
Người Việt sẽ thấy quen: đây đúng kiểu nóng của mùa hè miền Bắc và miền Nam Việt Nam, khác hẳn cái nóng khô của vùng sa mạc.
Thành phố tự làm mình nóng
Phần hiệu ứng đô thị.
Bê tông và nhựa đường hấp thụ nhiệt ban ngày rồi toả ra ban đêm.
Máy điều hoà thổi khí nóng ra ngoài làm đường phố nóng thêm.
Xe cộ và hoạt động sản xuất cũng sinh nhiệt.
Ít cây xanh và ít mặt nước làm hiệu ứng mạnh hơn.
Lòng chảo Đài Bắc cản gió nên nhiệt khó thoát.
Đây là vòng luẩn quẩn quen thuộc của mọi đô thị nhiệt đới: càng nóng càng bật điều hoà, càng bật điều hoà thì ngoài đường càng nóng.
Người dân sống với nó thế nào
Phần quan sát thực tế.
Hoạt động ngoài trời dồn vào sáng sớm và chiều tối.
Hành lang có mái che trước nhà phố cho người đi bộ tránh nắng.
Trung tâm thương mại, thư viện và tàu điện là nơi tránh nóng công cộng.
Đồ uống mát và đá bào là văn hoá ăn uống mùa hè.
Nhiều người dùng áo chống nắng và găng tay khi đi xe máy.
Chi tiết kiến trúc đáng chú ý: dãy hành lang có mái che chạy dọc mặt tiền nhà phố là giải pháp có từ lâu đời cho cả mưa lẫn nắng — một thiết kế cũ vẫn hiệu quả.
Sức khoẻ mùa nóng
Phần cần thiết, viết cẩn trọng.
Say nắng và kiệt sức do nhiệt là rủi ro thật, nhất là với người làm việc ngoài trời.
Uống đủ nước và bổ sung muối khoáng khi ra mồ hôi nhiều.
Tránh hoạt động gắng sức vào giữa trưa.
Chênh lệch nhiệt độ lớn giữa trong nhà và ngoài trời dễ gây khó chịu.
Người cao tuổi và trẻ nhỏ cần chú ý hơn.
Cơ quan khí tượng phát cảnh báo khi nhiệt độ vượt ngưỡng, nên theo dõi.
Điện mùa hè
Phần hệ thống, nối sang chủ đề lớn hơn.
Mùa hè là cao điểm tiêu thụ điện của cả đảo.
Đài Loan nhập khẩu gần như toàn bộ nhiên liệu cho phát điện.
Dự trữ công suất trong ngày cao điểm là vấn đề được theo dõi sát.
Đã từng có sự cố mất điện diện rộng trong quá khứ.
Chính sách năng lượng của đảo là chủ đề tranh luận công khai kéo dài.
Trốn nóng đi đâu
Phần gợi ý cụ thể, nối với địa hình của đảo.
Vùng núi cao là nơi tránh nóng tự nhiên nhất, chênh lệch nhiệt độ so với đồng bằng rất rõ.
A Lý Sơn và các khu nghỉ trên núi đông khách vào mùa hè.
Bờ đông có gió biển nên dễ chịu hơn vùng khuất trong lòng chảo.
Các đảo ngoài khơi cũng mát hơn nhờ gió biển.
Suối và thác trong rừng là điểm tới quen thuộc của dân địa phương.
Nhưng có cảnh báo cần nhắc: không xuống suối và thác khi trời có mưa ở thượng nguồn — lũ quét trên sông ngắn dốc tới rất nhanh, và đây là nguyên nhân tai nạn hằng năm.
Mùa hè với người đi làm
Phần lao động.
Người làm việc ngoài trời chịu rủi ro nhiệt cao nhất — xây dựng, giao hàng, nông nghiệp.
Có hướng dẫn về phòng chống nắng nóng tại nơi làm việc.
Nhiều công trường điều chỉnh giờ làm để tránh khung giờ nóng nhất.
Người giao hàng và tài xế xe máy là nhóm phơi nhiễm nhiều.
Lao động nước ngoài chiếm tỉ lệ đáng kể trong các ngành làm ngoài trời.
Đây là điểm đáng chú ý về công bằng: người chịu cái nóng nhiều nhất thường là người ít có lựa chọn nhất — điều đúng ở Đài Loan cũng như ở nhiều nơi khác.
Đây là một ràng buộc rất thật cho hòn đảo: vừa phải chạy ngành công nghiệp ngốn điện vừa phải làm mát cho hai mươi mấy triệu người trong mùa nóng — và toàn bộ nhiên liệu đều phải chở tới bằng tàu.
Vì sao mùa hè Đài Loan khó chịu?
Vì nóng ẩm chứ không phải nóng khô — độ ẩm cao khiến mồ hôi khó bay hơi nên cơ thể khó hạ nhiệt, và ban đêm cũng ít hạ nhiệt vì hơi ẩm giữ nhiệt.
Hiệu ứng đảo nhiệt đô thị là gì?
Bê tông và nhựa đường hấp thụ nhiệt ban ngày rồi toả ra ban đêm, cộng với khí nóng từ điều hoà, xe cộ và ít cây xanh — làm khu đô thị nóng hơn vùng xung quanh, rõ nhất ở lòng chảo Đài Bắc vì cản gió.
Người Đài Loan tránh nóng thế nào?
Dồn hoạt động ngoài trời vào sáng sớm và chiều tối, đi bộ dưới hành lang có mái che trước nhà phố, dùng trung tâm thương mại, thư viện và tàu điện làm nơi tránh nóng công cộng.
Mùa hè có ảnh hưởng tới điện không?
Có — đây là cao điểm tiêu thụ điện của cả đảo, trong khi Đài Loan nhập khẩu gần như toàn bộ nhiên liệu phát điện, nên dự trữ công suất ngày cao điểm được theo dõi sát.
