Đài Loan đã thành điểm du học được chọn nhiều, nhờ chi phí hợp lý và thế mạnh về kỹ thuật. Nhưng có vài loại chương trình cần hỏi rất kỹ trước khi ký, và bài này nói thẳng về chúng.
- Số sinh viên Việt Nam tại Đài Loan đã tăng mạnh trong khoảng mười năm qua.
- Có nhiều loại học bổng dành cho sinh viên quốc tế.
- Sinh viên nước ngoài có quy định riêng về giờ làm thêm.
- Ngành kỹ thuật và công nghệ là thế mạnh của các trường Đài Loan.
Vì sao nhiều người chọn Đài Loan
Phần lý do.
Chi phí học tập và sinh hoạt thấp hơn nhiều so với các nước nói tiếng Anh.
Có chương trình dạy bằng tiếng Anh ở một số ngành.
Thế mạnh về kỹ thuật, điện tử và khoa học vật liệu.
Khoảng cách địa lý gần, đi lại thuận tiện.
Môi trường an toàn và có cộng đồng người Việt đông.
Chính sách hướng về Đông Nam Á từ năm 2016 mở thêm nhiều suất học bổng.
Các loại chương trình
Phần cần phân biệt rõ.
Học tiếng tại trung tâm ngôn ngữ của trường đại học.
Học chính quy bậc đại học, thạc sĩ hoặc tiến sĩ.
Chương trình liên kết giữa trường Việt Nam và trường Đài Loan, học một phần ở mỗi nơi.
Chương trình vừa học vừa làm, kết hợp học với thực tập tại doanh nghiệp.
Mỗi loại có yêu cầu đầu vào, chi phí và loại thị thực khác nhau.
Loại thứ tư là loại cần cẩn thận nhất, và phần sau nói riêng về nó.
Cảnh báo về chương trình vừa học vừa làm
Nói thẳng, vì đây là chỗ đã có vụ việc thật.
Ý tưởng gốc của chương trình này là tốt: sinh viên học và thực tập đúng ngành.
Nhưng đã có trường hợp sinh viên bị bố trí làm việc không đúng ngành học, thực chất là lao động phổ thông.
Có trường hợp giờ làm nhiều tới mức ảnh hưởng việc học.
Cơ quan giáo dục Đài Loan đã vào cuộc và siết quản lý các chương trình này.
Một số chương trình đã bị dừng tuyển sinh sau kiểm tra.
Cách tự bảo vệ: hỏi rõ bằng văn bản về nội dung thực tập, số giờ và mối liên hệ với ngành học — và tra xem trường có nằm trong danh sách được công nhận không.
Những điều nên hỏi trước khi ký
Danh sách thực hành.
Trường có được công nhận và ngành có kiểm định không.
Học phí đầy đủ gồm những khoản nào, có tăng theo năm không.
Ký túc xá có đảm bảo chỗ không, giá bao nhiêu.
Chương trình dạy bằng tiếng gì, yêu cầu trình độ đầu vào ra sao.
Quy định về làm thêm áp dụng thế nào với loại thị thực của mình.
Và điều quan trọng nhất: liên hệ trực tiếp với trường thay vì chỉ qua trung tâm tư vấn — các trường Đài Loan đều có phòng sinh viên quốc tế và trả lời email.
Sau tốt nghiệp
Phần định hướng dài hạn, khép bài.
Có quy định cho phép sinh viên tốt nghiệp xin ở lại tìm việc trong một thời gian.
Có cơ chế tính điểm cho lao động chuyên môn nước ngoài muốn ở lại làm việc.
Ngành kỹ thuật và công nghệ có nhu cầu tuyển dụng lớn.
Biết tiếng Hoa mở ra nhiều cơ hội hơn hẳn.
Kinh nghiệm làm ở Đài Loan cũng có giá trị khi về Việt Nam, nhất là với doanh nghiệp Đài Loan đầu tư tại Việt Nam.
Chi phí và làm thêm
Phần tài chính, rất thực tế.
Học phí trường công thấp hơn trường tư đáng kể.
Chi phí sinh hoạt ngoài vùng Đài Bắc rẻ hơn nhiều.
Ký túc xá là lựa chọn tiết kiệm nhất nhưng số chỗ có hạn.
Sinh viên nước ngoài phải xin phép trước khi đi làm thêm và có giới hạn số giờ.
Làm quá giờ quy định có thể ảnh hưởng tới tư cách cư trú.
Lời khuyên tính toán: đừng dựa vào thu nhập làm thêm để trang trải học phí — giới hạn giờ làm khiến kế hoạch đó rất rủi ro.
Đây là điểm khác biệt thật so với con đường lao động hợp đồng: du học là con đường có cửa mở ở phía sau, còn hợp đồng lao động thì hết hạn là hết.
Vì sao nhiều sinh viên Việt chọn Đài Loan?
Chi phí thấp hơn nhiều so với các nước nói tiếng Anh, có chương trình dạy bằng tiếng Anh ở một số ngành, thế mạnh về kỹ thuật và điện tử, khoảng cách gần và nhiều học bổng từ chính sách hướng về Đông Nam Á.
Chương trình vừa học vừa làm có an toàn không?
Ý tưởng gốc là tốt nhưng đã có trường hợp sinh viên bị bố trí làm việc không đúng ngành và giờ làm nhiều tới mức ảnh hưởng việc học; cơ quan giáo dục Đài Loan đã siết quản lý và dừng tuyển sinh một số chương trình sau kiểm tra.
Nên hỏi gì trước khi ký hồ sơ du học?
Trường có được công nhận và ngành có kiểm định không, học phí đầy đủ gồm khoản nào, ký túc xá có đảm bảo chỗ không, chương trình dạy bằng tiếng gì và quy định làm thêm áp dụng ra sao — nên liên hệ trực tiếp với trường chứ không chỉ qua trung tâm tư vấn.
Tốt nghiệp xong có ở lại làm việc được không?
Có — có quy định cho phép sinh viên tốt nghiệp xin ở lại tìm việc trong một thời gian và cơ chế tính điểm cho lao động chuyên môn nước ngoài; ngành kỹ thuật và công nghệ có nhu cầu tuyển dụng lớn.
